Trajnim mbi Pagën e Jetesës dhe të Drejtat në Punë në Durres

Më datë 26 mars 2025, në ambientet e Bes-Fit në Shkozet, Durrës, u zhvillua një trajnim me pjesëmarrjen e 15 grave të punësuara në një fasoneri që prodhon veshje sportive. Trajnimi kishte në fokus të drejtat në punë, me theks të veçantë te koncepti i pagës së jetesës si një e drejtë thelbësore për një jetë me dinjitet.

Ndër temat e trajtuara ishin:

• Kuptimi dhe karakteristikat kryesore të pagës së jetesës
• Dallimi ndërmjet pagës minimale dhe asaj të jetesës
• Pse paga e jetesës është një standard me përmasa globale
• Si përcaktohet çmimi i markave ndërkombëtare dhe sa përfitojnë punëtorët
• Deklarata e GADC për Pagën e Jetesës dhe fushatat e ndërgjegjësimit për këtë çështje
• Pozicioni i Shqipërisë në lidhje me pagat minimale dhe kostot e jetesës

Gjatë diskutimeve, pjesëmarrëset ndanë shqetësime konkrete nga përvoja e tyre në punë. Disa prej tyre rrëfyen se, në fasoneritë e mëparshme, u ishte komunikuar se sigurimet shoqërore ishin paguar, ndërkohë që më pas kishin zbuluar të kundërtën, gjë që ndikonte në vjetërsinë e tyre të punës dhe të drejtën për pension.

U theksua mungesa e vetëdijes apo dëshirës për të kërkuar të drejtat, sidomos nga punonjëset e reja, të cilat shpesh bien dakord të mos u paguhen sigurimet për shkak të presionit apo bindjes se pensioni është shumë i largët.

Një pjesëmarrëse tregoi se ishte pushuar nga puna pasi kishte marrë leje shëndetësore për fëmijën e saj – një leje e lëshuar zyrtarisht përmes portalit e-Albania. Ajo u shpreh se nuk kishte ditur ku të drejtohej për të kërkuar ndihmë apo për të denoncuar rastin.

Gjithashtu, u përmend vështirësia ekonomike me të cilën përballen shumë gra: paga nuk mbulon as shpenzimet bazë për ushqim apo transport, ndërkohë që një pjesë e madhe e saj shkon për pagesën e qirasë.

Në sallë ndodheshin edhe fëmijët e dy prej grave, të cilët ishin sjellë në ambientet e punës për mungesë të alternativave për kujdesin ndaj fëmijës.

U ngrit edhe çështja e pabarazisë në pagesë për punonjëset e reja, të cilat – ndonëse punojnë po aq ose më shumë – paguhen më pak, me arsyetimin se punonjëset me më shumë vite eksperiencë “e meritojnë më shumë”.

Sipas përgjegjëses së fasonerisë, numri i punonjëseve është reduktuar si pasojë e krizës ekonomike dhe mungesës së porosive nga porositësit ndërkombëtarë.

Ky trajnim ofroi jo vetëm informacion të vlefshëm mbi pagën e jetesës, por edhe një hapësirë reale për gratë që të ndanin përvojat e tyre dhe të theksonin nevojën urgjente për kushte më të drejta pune dhe paga të mjaftueshme për një jetë dinjitoze.

Aktiviteti u organizua ne kuader te projektit:  Përmirësimi i Kushteve të Punës në Industrinë e Tekstilit dhe Këpucëve në Evropën Juglindore – Vazhdueshmëria. 
Donatori: Bread for Life
Organizata udhëheqëse: Center for the Politics of Emancipation, Serbi
Organizatat zbatuese: Qendra Aleanca Gjinore për Zhvillim (Shqipëri) dhe ZORA (Bosnje dhe Hercegovinë)